Quan niệm là ý nghĩ, nhận thức (cách nhìn nhận, đánh giá một vấn đề).
Mỗi sự vật, hiện tượng vật lí được phản ánh trong tư duy con người bằng những biểu tượng và kèm theo đó là những quan niệm về sự vật và hiện tượng đó. Quan niệm này bao gồm những dấu hiệu đặc trưng về mỗi sự vật, hiện tượng nhờ đó con người nhận biết được sự vật, hiện tượng và những mối quan hệ của sự vật, hiện tượng đó với những sự vật hiện tượng khác.
Những quan niệm ban đầu về sự vật hiện tượng thường là cảm tính, được hình thành qua trải nghiệm và thiếu cơ sở khoa học.
Ví dụ, mưa gió, sấm, sét là những hiện tượng tự nhiên phổ biến, nhưng ngày xưa, khi con người còn lạc hậu, họ cho nó là những hiện tượng siêu nhiên, do thần thánh tạo ra. Cho đến khi các nhà khoa học phát hiện ra điện, phát hiện ra sự phóng điện giữa hai vật mang điện tích lớn, trái dấu khi chúng ở cách nhau một khoảng nhất định kèm theo đó là tiếng nổ và mùi ôzôn đặc trưng thì bức màn về sấm, chớp mới được vén mở. Tuy nhiên trong dân gian vẫn còn quan niệm, sấm và sét là hai hiện tượng riêng biệt trong khi chúng là hai hiện tượng có tính nhân quả. Không có sét (sự phóng điện giữa những đám mây hoặc giữa đám mây với một vật trên mặt đất) thì không thể có sấm.
Trước đây, người ta nghĩ Trái Đất phẳng, bầu trời tròn úp lên. Buổi sáng người ta thấy Mặt Trời xuất hiện ở phía đông, cao dần, đi qua đỉnh đầu rồi lại thấp dần và khuất hẳn ở phía tây nên người ta quan niệm rằng Mặt Trời "mọc" (ở phía đông) và Mặt Trời "lặn" (ở phía tây). Nhưng thực ra Trái Đất hình cầu, quay quanh Mặt Trời với chu kì "365" ngày tạo ra một năm và các mùa, đồng thời Trái Đất quanh quanh trục của nó với chu kì 24 giờ tạo ra ngày và đêm. Khi Trái Đất quay, góc nghiêng giữa Mặt Trời và Mặt Đất cũng lớn dần lên, vì vậy ta có cảm giác mặt trời "mọc" từ đường chân trời và lên cao dần. Cũng bởi vì Trái Đất quay quanh trục của nó từ tây sang đông, nên ta cũng thấy Mặt Trời "mọc" lên từ hướng đông và "lặn" ở hướng tây.